1. Ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, 2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı, 3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler: a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri, b) (5602 sayılı Kanunun 10/5-a maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)(*)(5228 sayılı Kanunun 59/2-a maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004)(**)(*) (5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (**) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (4706 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent) Teslim 2. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme âkit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir. 3. Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki dağıtımlar da mal teslimidir. 4. (3297 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent) Teslim Sayılan Haller a) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi, b) Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş olan mallar için her ne suretle olursa olsun kullanılması veya sarfı, c) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyedliğin devri, d) (4369 sayılı Kanunun 82 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(*)(*)(Kaldırılmadan önceki şekli) Hizmet Bu işlemler; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilir. 2. Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilirler. 1. Katma Değer Vergisinin Mükellefi: a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar, b) İthalatta mal ve hizmet ithal edenler, c) Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar, d) PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları, e) (5602 sayılı Kanunun 10/5-b maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)(*)(5602 sayılı Kanunun 11/1-ç maddesiyle kaldırılmıştır Yürürlük; 01.04.2007)(**)(3297 sayılı Kanunun 2'inci maddesiyle değişen bent)(5035 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle değişen cümle; Yürürlük: 02.01.2004)(***)(*) (5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)(**)(5602 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli)(***)(Değişmeden önceki şekli)Vergi Sorumlusu a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması, d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, malların alıcıya teslimi, e) Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii, f) (4369 sayılı Kanunun 82'nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(*)(3316 sayılı Kanunun 2'inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)(4369 sayılı Kanunun 81'inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 1.8.1998)(**)(4503 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 5.2.2000)(***)(*)önceki şekli) (**) (Değişmeden önceki şekli)(***) (Değişmeden önceki ibare)Mal ve Hizmet İhracatı a) (4842 sayılı Kanunun 21'inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.05.2003)(*) (4731 sayılı Kanunun 5/A maddesiyle eklenen fıkra)(4731 sayılı Kanunun 5/A maddesiyle eklenen fıkra)(3297 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen bent)(4842 sayılı Kanunun 21'inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.05.2003)(**)(5228 sayılı Kanunun 59/2-b maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 31.07.2004)(***) (4842 sayılı Kanunun 21'inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 01.05.2003) (3297 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen bent)(*) (4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) a) İhracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler,(**) (4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) "gecikme zammının % 50 fazlası ile birlikte"(***) (5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) "ihraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan miktardan"İhracat Teslimi ve Yurt Dışındaki Müşteriler İçin Yapılan Hizmetler a) (4842 sayılı Kanunun 22' nci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 24.04.2003)(*)(4842 sayılı Kanunun 22' nci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 24.04.2003)(**)(4842 sayılı Kanunun 22' nci maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003)(*)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (**)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (4503 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 5.2.2000)(1)(1)(Değişmeden önceki ibare) Araçlar, Kıymetli Maden ve Petrol Aramaları ile Ulusal Güvenlik Harcamaları ve Yatırımlarda İstisna (1) (3174 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen madde)(4108 sayılı Kanunun 33'üncü maddesiyle değişen bent Yürürlük; 2.6.1995)(2)(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle yeniden düzenlenen bent. Yürürlük: 1.8.2004)(3)(5615 Sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değişen bendi. Yürürlük:04.04.2007) (4)(4369 sayılı Kanunun 59'uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 01.08.1998)( 5538sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 12.07.2006)(5)(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004)(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 31.7.2004)(1) (5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen başlık. Yürürlük: 31.7.2004) (Değişmeden önceki başlık) (4369 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle değişen bölüm ve madde başlığı) "Araçlar, Petrol Aramaları ve Teşvik Belgeli Yatırımlarda İstisna"(2) a) (Değişmeden önceki şekli) (4008 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle değişen fıkra) Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının, teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler.(x)(x) a) (Değişmeden önceki şekli) (3297 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen bent) Mükelleflere işletmelerinde kullanacakları deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler.(3) (5035 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli) b) Deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler, (5035 sayılı Kanunun 49/1 maddesiyle yürürlükten kaldırılan bent. Yürürlük: 02.01.2004)(4) (Değişmeden önceki şekli) (5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.1.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004)(5) e) (5538 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)(5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004)Transit Taşımacılık 2. Bu istisna, ikametgâhı, kanunî merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan mükelleflere, ilgili ülkeler itibariyle karşılıklı olmak şartıyla tanınır. 3. (5493 sayılı Kanunun 2 inci maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 01.06.2006) Diplomatik İstisnalar a) Karşılıklı olmak kaydıyla, yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerine, konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler, b) Uluslararası anlaşmalar gereğince vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların mensuplarına yapılan teslim ve hizmetler, 2. Bu istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgarî miktarları tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. a) Bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithali, b) (4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 5.2.2000) (*)(5035 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 02.01.2004)(**)(4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 5.2.2000)(***)(*)(Değişmeden önceki şekli) (3297 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen bent) (4008 sayılı Kanunun 32'inci maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 1.8.1994)(**) (Değişmeden önceki şekli)(4503 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 5.2.2000)(x)(x) (Değişmeden önceki şekli) (***)(Değişmeden önceki şekli)Sosyal ve Askerî Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar 1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar: Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasî partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların: a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri, b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri, 2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar: a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve sakat bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri, b) (5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 01.05.2007) (13)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 31.7.2004)(5281 sayılı Kanunun 43/14-a maddesiyle değişen ibare; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004) (1) (2)(4605 sayılı Kanunun 6. Maddesiyle eklenen bent; Yürürlük 30.11.2000)(5226 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 27.7.2004)(5281 sayılı Kanunun 43/14-b maddesiyle değişen ibare; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004)(3) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 31.7.2004)(3297 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle bent kaldırılmıştır.)(3099 sayılı Kanunun Geçici Maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.) (4842 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.07.2003)(4)(3297 sayılı Kanunun 6'ncı maddesiyle değişen bent)(4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 29.07.1998)(5)(4684 sayılı Kanunun 19/A maddesiyle değişen bent Yürürlük; 03.07.2001)(6)(4842 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.07.2003)(7)(5602 sayılı Kanunun 10/5-c maddesiyle değişen bent Yürürlük; 01.04.2007)(8)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004)(9)(4697 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 10.07.2001)(10)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 1.8.2004)(11)(3297 sayılı Kanunun 6'ncı maddesiyle eklenen bent)(4369 sayılı Kanunun 60'ncı maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 1.8.1998)(4842 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 31.7.2004)(12)(5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 2.1.2004)(5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.1.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 31.7.2004)(5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük: 04.04.2007) (14) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 1.8.2004) (5615 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük: 04.04.2007)5378 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle eklenen bent; Yürürlük Tarihi : 07.07.2005) 5582 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen bent Yürürlük Tarihi; 06.03.2007)(1) (Değişmeden önceki şekli) (2) (Değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent)(3)(Değişmeden önceki şekli) (4) (4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (5) (Değişmeden önceki ibare) (6) (4684 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (7) (4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki bent) (8))(5602 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (5228 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent. Yürürlük: Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün şans oyunlarına ilişkin işletme hakkını devrettiği işletici firmanın sözleşme ile belirlenen şans oyunlarını fiilen oynatmaya başladığı tarih)(*)(*) (Değişmeden önceki şekli) (9) (Değişmeden önceki şekli)(10) (4697 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (11) (Değişmeden önceki şekli) (5035 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenen bent) Serbest bölgelerde verilen hizmetler, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,) (3393 sayılı Kanunun 13'üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan bent.) (*)(*) (Kaldırılmadan önceki şekli) (12) (Değişmeden önceki şekli)(13) (Değişmeden önceki şekli)(14) (Değişmeden önceki şekli)(15) (Değişmeden önceki şekli)(5281 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle eklenen bent; Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 31.12.2004)İstisnadan Vazgeçme 2. Uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır. 2. Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder. 3. (4369 sayılı Kanunun 82'nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük; 1.1.1999)(*) (*)(Değişmeden önceki şekli)İthalatta Matrah a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri, b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar, c) (4369 sayılı Kanunun 81'nci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 1.8.1998)(*) (4731 sayılı Kanunun 5/B maddesiyle değişen ibare)(**)(*)(Değişmeden önceki şekli) (**) (4731 sayılı Kanunun 5/B maddesiyle değişmedenönceki ibare)Uluslararası Yük ve Yolcu Taşımalarında Matrah a) Spor-Toto oyununda ve Millî Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli, b) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel, c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli, d) Gümrük depolarında ve müzayede salonlarında yapılan satışlarda kesin satış bedeli, e) (3099 sayılı Kanunun 2'inci maddesiyle eklenen bent) (3099 sayılı Kanunun 2'inci maddesiyle eklenen bent) Matraha Dahil Olan Unsurlar a) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri, b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar, c) Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan hertürlü menfaat, hizmet ve değerler. a) Teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticarî teamüllere uygun miktardaki iskontolar, b) Hesaplanan katma değer vergisi. 2. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de, matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır. 3. Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunur. 4. Katma değer vergisi uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin bedele katılması mecburidir. 5. Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz. 1. Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri indirebilirler: a) Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi, b) İthal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi, c) (3297 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle eklenen bent) (5035 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle değişen fıkra; Geçerlilik: 01.01.2004, Yürürlük: 02.01.2004)(5615 Sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle değişen ibare. Yürürlük:04.04.2007) (2)(1)(3297 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle eklenen fıkra) (3297 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle 3'üncü fıkra 4'üncü fıkra olmuştur.)(1)(Değişmeden önceki şekli) (3297 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen fıkra)(4369 sayılı Kanunun 61'inci maddesiyle değişen cümle. Yürürlük; 1.1.1999) (x)(x)(Değişmeden öceki şekli) (3297 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen fıkra)(4369 sayılı Kanunun 61'inci maddesiyle değişen cümle. Yürürlük; 1.1.1999) (+) (+)(Değişmeden önceki şekli) (2)(Değişmeden önceki şekli) İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi, b) (3297 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen bent) |