Vergi Usul Kanunu'nun "Yetki" başlıklı mükerrer 414. maddesinde, Kanun'da yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarları belirtilmiş olan para ile ödenecek ceza miktarlarının, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
Maddenin devamında ise bu şekilde hesaplanan maktu had ve miktarların yüzde beşini aşmayan kesirlerin hesaplama sırasında dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulu'nun da bu suretle tespit edilen had ve miktarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye, nisbi hadleri ise iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
2008 yılına ilişkin yeniden değerleme oranı ise 20 Kasım 2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlan 387 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile % 12 olarak tespit ve ilan edilmiştir.
Maliye Bakanlığı tarafından 2009 yılında uygulanacak olan;
- Usulsüzlük cezaları (VUK 352)
- Özel usulsüzlük cezaları (VUK 353)
- Özel usulsüzlük cezaları (VUK mükerrer 355)
bu oran dikkate alınmak suretiyle hesaplanmış ve Resmi Gazete'de yayınlanmak üzere, 19 Aralık 2008 tarihinde Başbakanlığa gönderilen 388 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile duyurulmuştur.
Söz konusu tebliğdeki bilgiler çerçevesinde, 2009 yılında uygulanacak olan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezası tutarları aşağıda dikkatinize sunulmaktadır.
1. Usulsüzlük cezaları (VUK md. 352)
Mükellef grupları |
Birinci derece usulsüzlükler (YTL) |
İkinci derece usulsüzlükler (YTL) |
Sermaye şirketleri |
89,00 |
50,00 |
Sermaye şirketleri dışında kalan birinci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı |
56,00 |
28,00 |
İkinci sınıf tüccarlar |
28,00 |
14,00 |
Yukarıdakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi oranlar |
14,00 |
7,60 |
Kazancı basit usülde tespit edilenler |
7,60 |
3,50 |
Gelir vergisinden muaf esnaf |
3,50 |
2,00 |
Yukarıda belirtilen usulsüzlük fiilleri, aynı zamanda, mükellefin dönem vergi matrahının re'sen takdirini de gerektiriyorsa, tabloda gösterilen ceza tutarları 2 kat olarak uygulanmaktadır.
2. Özel usulsüzlük fiilleri ve cezaları (VUK md. 353)
Özel usulsüzlük filleri |
Ceza (YTL) |
1- Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu verilmemesi, alınmaması |
160,00 |
- Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek toplam ceza |
76.000,00 |
2- Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığı'nca düzenleme zorunluluğu getirilen belgelerin düzenlenmemesi, kullanılmaması veya bulundurulmaması |
160,00 |
- Her bir belge nev'ine ilişkin olarak her bir tespit için toplam ceza |
7.600,00 |
- Her bir belge nev'ine ilişkin bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza |
76.000,00 |
3- Maliye Bakanlığı'nca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; bulundurulmaması, günü gününe kayıt yapılmaması, yetkililere ibraz edilmemesi ve levha bulundurma, asma mecburiyetine uyulmaması |
160,00 |
4- Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uyulmaması |
3.500,00 |
5- Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerde kullanılma zorunluluğu getirilen vergi numarasını kullanmaksızın işlem yapanlara her bir işlem için |
190,00 |
6- Belge basımı ile ilgili bildirim görevini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen matbaa işletmecilerine |
560,00 |
7- 4358 sayılı Kanun uyarınca vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getirilen kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri, belirlenen standartlarda ve zamanda yerine getirmeyenlere |
760,00 |
8- Vergi Usul Kanunu'nun 127. maddenin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığı'nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına |
560,00 |
Yukarıda belirtilen özel usulsüzlükler sonucunda vergi ziyaı da meydana geliyorsa vergi ziyaının gerektirdiği vergi cezaları ayrıca kesilir.
Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinin 1 ila 5 numaralı bentlerinde sayılanlar dışında kalan kişilerin (nihai tüketiciler); fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi ve giriş ve yolcu taşıma bileti almadıklarının tespit edilmesi halinde, bunlara yukarıda 2. sırada yer alan cezanın beşte biri kadar özel usulsüzlük cezası kesilir.
3. Özel usulsüzlük cezaları (VUK mük. md. 355)
(Bilgi vermekten çekinenler ile 256, 257 ve mükerrer 257. madde hükmüne uymayanlar için)
| Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında |
1.600,00 YTL |
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında |
760,00 YTL |
| Yukarıda belirtilenler dışında kalanlar hakkında |
350,00 YTL |
Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için yukarıda yer verilen tutarlardan az olmamak üzere, işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.
Elektronik ortamda beyanname verilmesi mecburiyetine uyulmaması halinde kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası, beyannamenin kanuni süresinin sonundan başlayarak elektronik ortamda 15 gün içinde verilmesi halinde ¼ oranında, bu sürenin dolmasını takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise ½ oranında uygulanır.
|
